Hướng dẫn cắt viên đá quý hình chữ nhật

Bài tập dành cho người mới học cắt Facet

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

BƯỚC 1: CHUẨN BỊ ĐÁ THÔ

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật 

Sau khi chọn được một viên đá thô vừa ý, viên đá cần được điều hướng để có thể có được kết quả tốt nhất khi cắt. Sau khi đã định hướng được đá ở vị trí thích hợp, cắt một bề mặt phẳng ở phía mặt chính của viên đá. Việc này sẽ giúp cho việc gắn viên đá vào thanh dop trở nên dễ dàng hơn.

BƯỚC 2: CHUẨN BỊ ĐÈN CỒN

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật 

Cách chuẩn bị đèn cồn hầu như giống như cách dùng đèn cồn thông thường, nhưng được thay đổi chút ít cho những bước sau này. Lấy nắp đèn ra, đổ cồn biến tính vào, sau đó đậy nắp lại và đốt lên.

BƯỚC 3: LÀM NÓNG DOP, SÁP DOP VÀ ĐÁ THÔ

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Trên ngọn lửa đèn cồn, làm nóng dop; làm nóng đá thô một chút nhưng chú ý không quá nhiều. Sau đó nấu chảy một ít sáp vào cả đá thô và dop. Kết dính đá thô và dop vào với nhau ở phần có sáp và điều chỉnh sao cho viên đá được dính vào dop ở vị trí hoàn hảo để có kết quả tốt nhất.

Thông thường, dop được dùng để bắt đầu là một dop đầu phẳng đính vào mặt chính của viên đá. Khi lật viên đá trở lại, dop hình V hoặc dop hình nón được sử dụng tuỳ thuộc vào thiết kế đang được cắt và hình dạng của phần đáy viên đá. Đợi cho sáp nguội hẳn. Sau khi sáp đã nguội (có thể chạm vào bằng tay), nhẹ nhàng xoay và kéo sang hai bên để kiểm tra chắc chắn rằng sáp có đủ sự kết dính để có thể bắt đầu làm việc.

Lực chính xác cần tác động vào sáp để có thể kiểm tra sự kết dính cần phải tập luyện nhiều mới có thể xác định được.

BƯỚC 4: GẮN DOP VÀO GIÁ ĐỠ

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Khi viên đá đã kết dính với dop, đưa dop vào trục gá của máy cắt. Trục gá là một cánh tay có thể nâng, xoay cũng như chuyển hướng dùng để giữ dop trong quá trình cắt.

Góc cắt viên đá được quyết định bởi sơ đồ cắt đang sử dụng. Tham khảo hướng dẫn sử dụng của máy cắt nếu gặp phải khó khăn trong quá trình thiết lập góc cắt cho máy.

Các chỉ số cho việc cắt được quyết định bởi sơ đồ cắt đang được sử dụng. Hãy chắc chắn rằng bánh răng chỉ số đúng loại đã được lắp trên trục gá cho thiết kế đang cắt.

Hạ tay trục gá xuống đĩa mài. Điều chỉnh độ cao tay trục gá đến một độ sâu thích hợp cho mặt đang cắt. Bắt đầu cắt bằng việc cắt ít hơn những gì cần thiết. Điều này là do các mặt sẽ được cắt thêm vài lần nữa, với lần sau mịn hơn lần trước cho đến bước đánh bóng cuối cùng. Việc này khiến cho nguyên liệu thô còn thừa một chút sau mỗi lần cắt để đảm bảo rằng đến khi đánh bóng, độ sâu của mặt cắt sẽ ở mức hoàn hảo. Việc xác định độ sâu cho mỗi vệt cắt thô hay mịn phụ thuộc nhiều vào kinh nhiệm người cắt.

BƯỚC 5: BẮT ĐẦU CẮT

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Sau khi đã thiết lập góc cắt, các chỉ số cắt và chiều cao trục chính, bắt đầu cắt bằng việc nhấn nhẹ lên tay trục gá hoặc viên đá và di chuyển tới lui trên bàn cắt. Chuyển động này giúp tránh việc lạm dụng mãi một diện tích cắt dẫn tới một đường xước. Khi cắt đá, bắt đầu với một đĩa cắt có hạt thô, và từ từ chuyển đến đĩa có hạt mịn hơn cho đến khi có được một mặt gương cho mỗi mặt của viên đá. Các mức cắt thường được gọi là tạo hình dáng cơ bản cho viên đá, đánh bóng sơ bộ để tạo ra vết cắt mịn hơn trên các mặt, và đánh bóng lần cuối.

Việc chọn cỡ hạt mài (hay còn gọi là Grit) để sử dụng cho việc cắt trong mỗi mức cắt tuỳ thuộc vào lựa chọn của người cắt. Người viết trong bài sử dụng 600 grit, 1,200 grit và xeri oxit để đánh bóng thạch anh. Với vật liệu cứng hơn, 600 grit, 3,000 grit, 14,000 hoặc 50,000 grit được sử dụng. 100,000 grit được sử dụng trên mỗi mặt để đánh bóng lần cuối.

BƯỚC 6: HOÀN THIỆN PHẦN THÔ GIÁC NÓN CHÍNH

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Phần phôi ban đầu về cơ bản lấy lớp đầu hoặc góc trung bình và cắt cho đến khi các mặt gặp nhau tại một điểm. Việc này để đảm bảo rằng có đủ đá thô để cắt trọn vẹn thành thiết kế hoàn chỉnh với độ sâu yêu cầu.

BƯỚC 7: QUAN SÁT KỸ HƠN MẶT GIÁC NÓN CHÍNH

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Một góc nhìn khác của mặt nón chính, nơi các mặt gặp nhau

BƯỚC 8: ĐÁNH BÓNG THẠCH ANH SỬ DỤNG XÊRI OXIT

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Sau khi hoàn thành 3 lớp của giác nón, thực hiện sửa giác đường viền. Việc sửa đường viền rất quan trọng bởi đây là lúc viên đá được đo đạc lắp vào các khuôn trang sức. Trừ khi sử dụng đồ trang sức tuỳ chỉnh, dùng thước kẹp để đo và cắt phôi ra thành một trong những kích thước chính cho khuôn trang sức: 7x5mm hoặc 8x10mm cho hình ovan hoặc hình chữ nhật

BƯỚC 9: CHỈNH SỬA KỸ HƠN CÁC GIÁC NÓN

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Công đoạn đánh bóng cuối cùng cho bất kì viên đá nào cũng yêu cầu có sự chăm sóc đặc biệt. Bước này thường tốn khá nhiều thời gian cũng như tập luyện mới có thể học được.

Việc đánh bóng có thể được thực hiện với kim cương, xeri oxit, oxit nhôm hay bất cứ chất đánh bóng nào của các nhà sản xuất có tên tuổi. Việc lựa chọn tuỳ thuộc vào sở thích của người đánh bóng. Một nguyên tắc cơ bản khi chọn vật liệu đánh bóng là sử dụng chất ăn mòn mềm như xeri cho vật liệu mềm và với vật liệu cứng hơn như topaz hay sapphire, sử dụng các chất ăn mòn mạnh hơn.

Những thợ chuyên nghiệp sẽ chỉ ra rằng các đĩa để đánh bóng thường mềm hơn và sẽ làm tròn các cạnh của đá quý khi cắt. Các đĩa cứng (thường bằng kim loại hoặc gốm) được nạp chất đánh bóng sẽ mài bóng các mặt phẳng hơn và tạo ra các mặt sắc nét hơn. Nạp chất đánh bóng là khi bạn xoa bột kim cương, xeri, hoặc bột nhôm, hoặc kem đánh bóng vào đĩa và gạt đều nó lên mặt đĩa.

BƯỚC 10: XOA KEM ĐÁNH BÓNG XÊRI OXIT LÊN MẶT ĐĨA

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Rải bột xeri khô trên đĩa, thêm nước và xoa đều hỗn hợp này lên đĩa đánh bóng.

BƯỚC 11: HOÀN TẤT ĐÁNH BÓNG CÁC MẶT GIÁC NÓN

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Giác nón của viên đá đã được đánh bóng sử dụng xeri oxit.

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Đây là một góc khác của mặt giác nón sau khi được đánh bóng.

BƯỚC 12: CHUẨN BỊ DOP ĐỂ CHUYỂN VỊ TRÍ VIÊN ĐÁ

Sau khi hoàn tất mặt giác nón, chuyển sang cắt giác vương miện của viên đá. Để làm được điều này, viên đá cần được lật và cắt giác đối diện. Tách dop ra khỏi trục gá để viên đá có thể được lật. Tuy nhiên, để không bị mất vị trí chính xác của viên đá. Sử dụng bộ đồ gá chuyển để lưu giữ vị trí tương đối để có thể quay lại sau khi đã chuyển vị trí viên đá.

Đặt góc cắt ở 90 độ và độ chia theo chỉ số bắt đầu của thiết kế (thường là chỉ số index gear cao nhất đang sử dụng). Hạ độ cao trục đến khi mặt giác viền nằm thẳng với bộ đồ gá chuyển. Chú ý sử dụng cùng một loại đĩa mài để bộ đồ gá chuyển không làm ảnh hưởng đến các đĩa mài cắt của bạn.

BƯỚC 13: CHUYỂN TỪ GIÁC NÓN SANG GIÁC VƯƠNG MIỆN

Tách dop ra khỏi trục gá và đặt dop vào rãnh dop của bộ đồ gá chuyển. Chọn một dop phù hợp hoàn hảo với hình dạng của mặt giác nón, trong trường hợp này là dop hình V. Chọn dop đủ lớn để bao phủ phần chóp và một đến hai lớp khác, nhưng không quá lớn đến mức nó bao phủ toàn bộ các giác đường viến. Khi đánh bóng các giác viền, chúng ta không đánh bóng sang thanh dop.

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Với 2 dop ở bộ gá chuyển đầu, đốt đèn cồn, làm nóng dop mới và nấu chảy một chút sáp vào dop. Nấu chảy một chút sáp vào mặt đáy của viên đá sẽ giúp sự kết dính chắc chắn hơn. Chú ý không nung viên đá quá nóng nếu không sáp ban đầu sẽ bị nung chảy và viên đá sẽ mất vị trí ban đầu của nó, tạo ra một viên đá lệch.

Ấn 2 dop vào với nhau với một lực vừa đủ, ấn quá mạnh sẽ khiến sáp bị trào ra ngoài. Đợi sáp nguội và thực hiện kiểm tra độ kết dính của sáp như ở bước 3.

BƯỚC 14: GỠ DOP CŨ RA KHỎI VIÊN ĐÁ

Cuốn một chiếc khăn ướt quanh viên đá và dop mới. Đun đầu xa của dop cũ (đầu không dính với viên đá), nhiệt sẽ truyền qua dop dần dần nung chảy sáp dính với mặt chính của viên đá. Khi sáp chảy, sức nặng của dop sẽ kéo nó ra khỏi viên đá và khi này có thể tắt lửa đèn cồn. Dùng một chiếc khăn ướt khác, tách dop ban đầu ra khỏi viên đá và lau cẩn thận sáp còn dính vào viên đá.

BƯỚC 15: DÓNG THẲNG DOP VỚI BỘ GÁ CHUYỂN ĐỔI

Cho dop vào trong tay trục gá và hạ giá đỡ đến ngang bộ gá chuyển đổi. Xoay nhẹ nhàng dop đến khi mặt chính phôi nằm ngang bộ chuyển đổi (để thiết lập lại vị trí giống như thực hiện ở bước 12)

BƯỚC 16: LẮP DOP VÀO TRỤC GÁ VÀ CHUẨN BỊ CẮT MẶT VƯƠNG MIỆN CHÍNH

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Sau khi định vị xong, siết vít để giữ chặt dop ở vị trí.

BƯỚC 17: THIẾT LẬP GÓC CẮT

Góc cắt được quyết đinh bởi sơ đồ cắt. Tham khảo hướng dẫn sử dụng của máy cắt nếu gặp phải khó khăn trong quá trình thiết lập góc cắt cho máy.

BƯỚC 18: TỪNG LỚP ĐƯỢC TẠO HÌNH VÀ ĐÁNH BÓNG SƠ BỘ

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Mỗi lớp của mặt vương miện chính được tạo hình và đánh bóng sơ bộ.

BƯỚC 19: THIẾT LẬP CHUYỂN ĐỔI ĐỂ CẮT MẶT BÀN

Với các mặt vương miện của viên đá được hoàn tất trừ mặt bàn, bộ chuyển đổi không còn cần thiết nữa. Lấy dop ra khỏi trục gá và lắp bộ gá cắt mặt bàn vào trục gá. Bộ gá này cần thiết cho vài máy cắt bởi chúng không thể thiết lật góc giá đỡ là 0 độ cho mặt bàn. Bộ gá này cho phép thiết lập góc của trục gá là 45 độ và viên đá sẽ ở 0 độ trong bộ gá cắt mặt bàn.

BƯỚC 20: ĐẶT DOP VÀO BỘ GÁ

Đặt dop vào trong bộ gá cắt mặt bàn và siết chặt. Không cần phải điều chỉnh gì hết.

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

BƯỚC 21: CẮT MẶT BÀN CỦA VIÊN ĐÁ

Thiết lập chiều cao trục để cắt vừa đến mặt bàn. Làm chậm và cắt thận trọng để không bị quá tay và cắt vào phần lớp phía trên của viên đá.

BƯỚC 22: HOÀN TẤT CÔNG ĐOẠN ĐÁNH BÓNG SƠ BỘ

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Mặt bàn đã được đánh bóng sơ bộ

BƯỚC 23: HOÀN TẤT VIỆC ĐÁNH BÓNG MẶT BÀN

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Mặt bàn sau khi hoàn tất đánh bóng.

BƯớC 24: GỠ DOP RA KHỎI BỘ GÁ

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Gỡ dop ra khỏi bộ gá cắt mặt bàn.

BƯỚC 25: CHO DOP VÀO MỘT CÁI TAY NẮM VÀ GỠ ĐÁ RA

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Cho dop vào tay nắm để để có thể giữ khi nấu chảy sáp và gỡ viên đá ra. Cuốn một chiếc khăn ướt quanh viên đá để giữ nó nguội.

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

BƯỚC 26: BÓC SÁP THỪA RA KHỎI VIÊN ĐÁ

Dùng tay bóc lớp sáp thừa ra khỏi đá. Không dùng các dụng cụ để tránh làm xước bề mặt hoặc cạnh của viên đá.

BƯỚC 27: THẢ VIÊN ĐÁ VÀO AXETON ĐỂ LOẠI BỎ SÁP

Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Cho viên đá vào actone để loại bỏ nốt phần sáp còn sót lại.

SẢN PHẨM ĐÃ HOÀN THÀNH

 Cắt Facet đá quý hình chứ nhật

Tìm kiếm

Mới Cập Nhật