Mài cắt một viên đá quý như thế nào

By Mr. Barry Bridgestock

Tôi nghĩ rằng có rất nhiều người đam mê đá quý quan tâm đến việc học cách mài đá nhưng họ có thể cảm thấy một chút lo sợ. Bài viết này mô tả tôi đã cắt mài viên đá như thế nào chứ không phải tôi nghĩ cắt đá quý như thế nào. Có rất nhiều, rất nhiều cách để tiếp cận việc cắt mài đá quý.

Bước đầu tiên của quá trình cắt đá quý là lựa chọn đá nguyên khối hoặc đá thô. Yếu tố quan trọng nhất để chọn đá thô là màu sắc. Nếu một hòn đá quá tối màu hoặc có màu sắc mà mọi người không thích, thì sẽ không tạo ra một viên ngọc như ý muốn. Tiếp theo, các nhà cắt mài cố gắng chọn viên đá quý thô không có lớp vỏ bọc quá dày và điều này rất phức tạp. Khi kiểm tra một hòn đá, tôi thường ngâm nó trong một chất lỏng chịu nhiệt hoặc dầu cây đinh hương, điều này sẽ khiến cho việc xem những gì có trong viên đá dễ dàng hơn. Sau đó tôi sử dụng một cây đèn nhỏ để soi đá từ bên trong để ánh sáng có thể phản chiếu ra ngoài. Khi soi đá, tôi không dùng dung dịch chịu nhiệt nữa, vì tôi muốn kiểm tra đá thô ở nhà. Nếu viên đá thô có vỏ bọc, hay bề mặt thô, bạn không thể mài một "cửa sổ nhỏ" để nhìn vào bên trong. Nếu bạn thay đổi viên thô bằng bất kỳ cách nào thì bạn phải mua nó. Yếu tố tiếp theo được đánh giá là hình dạng của viên đá thô. Nếu bạn muốn cắt hình tròn, hình vuông, hình bầu dục rộng hoặc một hình chữ nhật rộng, thì lựa chọn viên đá thô hình đậu phộng, hình dẹt thì sẽ rất lãng phí. Nói chung viên đá dài và hẹp là thích hợp nhất và thường những viên đá thô kiểu này cần được cắt do đó một viên có thể cắt thành 2 hoặc nhiều viên nhỏ hơn. Tôi chỉ mua viên đá thô kiểu này nếu tôi cần phải cắt một cặp.

Những hình ảnh dưới đây cho thấy một lựa chọn điển hình được cung cấp bởi một lớp học buôn bán đá thô trên mạng. Khi một danh sách mới hiện ra, người mua cạnh tranh với nhau và phải đánh giá và lựa chọn một cách nhanh chóng.

Danh sách đá thô

Và bây giờ bạn đã có viên đá thô của bạn. Đầu tiên, bạn phải kiểm tra như mô tả ở trên để quyết định nếu bạn muốn giữ nó. Bạn cũng có thể muốn đánh giá phản ứng của đá với các loại ánh sáng khác nhau. Hai bức ảnh dưới đây được chụp dưới ánh sáng sợi đốt tiêu chuẩn và ánh sáng tự nhiên. Như bạn có thể thấy, đá quý có màu tự nhiên gần như luôn luôn sẽ cho các biến thể màu sắc tùy thuộc vào nguồn sáng.

Hình ảnh viên đá thô được chụp dưới ánh sáng sợi đốt tiêu chuẩn và ánh sáng tự nhiên

Bây giờ bạn đã ưng ý và trả tiền cho viên đá thô của bạn, bạn có thể mài ráp tùy ý muốn. Trong khi kiểm tra viên ngọc hồng lựu này, tôi nhìn thấy một sự phản chiếu từ lớp bọc bên ngoài. Nó thể hiện lên như một chấm trắng ở trung tâm của viên đá trong ảnh này.

Viên hồng lựu thô

Để giúp xác định vị trí chính xác vị trí của lớp bọc này, thì việc mài ráp là cần thiết.

Viên hồng lựu được mài ráp

Lớp bọc bây giờ có thể nhìn thấy vào trung tâm. Những gì mà lớp bọc bao phủ giống như là một cái hố trên bề mặt đáy của đá. Lớp bọc này cần phải được quan tâm và đưa vào trong kế hoạch cắt đá. Không có cách nào để cắt nó ra trong quá trình cắt đá. Mọi người không đánh giá cao việc có lỗi trong đá quý của họ.

Bây giờ là lập kế hoạch, thiết lập thời gian và tôi đưa ra các mẫu của tôi. Sau khi mua mẫu, bây giờ tôi sử dụng các mẫu ở 90o, 180o, vv...

Thước đánh dấu

Sau khi đặt các hình lỗ khác nhau trên đá, tôi đã quyết định rằng cắt hình tròn là thích hợp nhất. Bây giờ tôi sẽ đặt kích thước mẫu lỗ thích hợp trên các bảng tạm thời tạo bốn điểm tương ứng với các dòng mẫu trên bảng đó.

Viên hồng lựu đã được đánh dấu

Sau đó tôi mở rộng xuống hai bên của viên đá thô.

Viên hồng lựu đã được đánh dấu

Sau đó tôi tạo bốn vạch trên mặt của thanh dop đồng mà đá sẽ được gắn vào và viên đá đã sẵn sàng để dop.

Đầu DOP được đánh dấu

Dopping là một quá trình, nhưng về cơ bản thì đó là việc sử dụng đèn cồn, tôi đốt nóng thanh dop đồng và đun sáp nóng chảy từ đầu cuối dop. Sau đó, tôi làm nóng dần dần đá và chà sáp nóng chảy ở mặt phẳng vương miện thô trong khi vẫn giữ hòn đá trong cái kẹp. Sau đó tôi đặt đá trên dop và nhả kẹp ra. Tôi dùng tay xếp các điểm đánh dấu trên thanh dop với các vết vạch trên đá, dùng tay thử là cách để xem đá vẫn đủ ấm để đảm bảo rằng nhiệt đủ được sử dụng cho sự liên kết tốt. Khi đá và DOP được làm mát sau khoảng 3 hoặc 4 phút, tôi nhặt dop và kiểm tra lại độ gắn chắc của viên đá. Bây giờ đá sẵn sàng để cắt.

Viên hồng lựu được kẹp vào đầu DOP

Ngọc hồng lựu giờ đã sẵn sàng để cắt. Nó được kẹp cố định vào trong trục gá.

Viên hồng lựu được kẹp vào đầu DOP

Với thước đo góc trục gá thiết lập ở 90º

Thước đo góc

16 mặt đường viền được đánh dấu bằng bút lông ở các vạch không đánh số (1, 3, 5, 7, 9, 11,...) sử dụng một đĩa mài kim cương có cỡ hạt grit100.

Đánh dấu các giác viền

Các giác đường viền nên có chiều rộng như nhau

Bây giờ thước đo góc được đặt tại góc giác viền chính giữa cột trụ và trục gá. Điều chỉnh vị trí để có thể mài phẳng hết tất cả các mặt cần mài. Điều này sẽ tạo ra sự đồng đều giữa các mặt giác. Tám giác viền chính được đánh dấu với bút lông ở các vạch 4, 8, 12, 16,...

Đánh dấu các giác nón viền

Một điểm rất nhỏ sau đó được dùng để đánh dấu Culet.

Viên hồng lựu với các giác viền rõ nét

Như bạn có thể thấy, phần khuyết tật nhỏ đã loại bỏ. Sau khi giác viền rõ nét hơn, đó là lúc để bắt đầu mài các giác nón viền. Thước đo góc được thiết lập ở mức cao hơn khoảng 2º so với các góc được sử dụng mặt giác chính. Nếu bạn dùng 41,5º cho các mặt giác chính, bạn sẽ sử dụng 43,5º cho các giác nón viền. Các mặt sẽ được đánh dấu với bút lông và đánh số trên vạch không được đánh dấu mà đã sử dụng cho các mặt giác viền. Cách này thực sự làm tôi gặp khó khăn khi lần đầu tiên tôi cắt đá. Sau khi tôi cắt giác đầu tiên, tôi nghĩ là tôi đã hủy hoại đá vì giác này mở rộng trên đường phân chia giữa hai giác chính.

Viên hồng lựu với các giác viền rõ nét

Khi tôi cắt giác tiếp theo trên vạch không được đánh số, tất cả quay trở lại đúng vị trí phù hợp với những gì tôi đã nhìn thấy trên sơ đồ cắt.

Viên hồng lựu với các giác viền rõ nét

Tôi đã rất nhẹ nhõm và hoàn thành phần còn lại của các giác nón viền.

Viên hồng lựu với các giác viền rõ nét

Bây giờ là lúc để đánh bóng. Đối với ngọc hồng lựu, tôi sử dụng đĩa đánh bóng Corian với Linde – với hợp chất đánh bóng loại A. Các mặt được đánh bóng trên các chỉ số số bánh răng tương tự và ở góc độ mà chúng được đánh dấu. Tôi có được kết quả tốt nhất nếu đĩa đánh bóng được quay với tốc độ chậm. Bạn sẽ nhận thấy trong các bức ảnh dưới đây, một mặt giác nhỏ đã được đánh bóng.

Viên hồng lựu bắt đầu được mài bóng

Vậy làm thế nào để bạn biết đánh bóng đạt yêu cầu? Khi không còn có thể nhìn thấy bất kỳ vết rỗ hoặc vết trầy xước nào, nhưng tôi cho mỗi giác 7-10 giây nữa trên lap trong trường hợp cần thiết và nó không mất quá nhiều thời gian. Khi tôi bắt đầu cắt, tôi đã không nghĩ rằng đánh bóng trên các mặt giác nón là quan trọng. Tôi đã rất, rất sai lầm! Một hòn đá sẽ trông bẩn và thiếu sức sống nếu các cạnh giác nón không được đánh bóng một cách chính xác.

Sau khi kiểm tra cuối cùng, đá đã sẵn sàng để được chuyển dop để cắt các giác vương miện.

DOP nón

Để làm điều này, một bộ đồ gá chuyên dùng được sử dụng. Cả hai thanh dop được đặt trong bộ kẹp.

Bộ đồ gá

Dop nón được làm nóng trên ngọn lửa cồn và sáp nóng được nhỏ vào đầu dop nón. Bạn không được nung đá hoặc nung thanh dop đang gắn viên đá.

Trong khi đầu của dop nón ở trên ngọn lửa, giác nón của đá được đẩy vào sáp nóng.

Chuyển đầu DOP

Sau khi sáp được làm mát, cả hai thanh dop được lấy ra từ bộ kẹp và lúc này chúng đều được gắn chặt vào viên đá.

Tôi đốt nóng thanh dop phẳng ban đầu để tách viên đá rời ra khỏi dop này.

Tách viên hồng lựu khỏi đầu DOP ban đầu

Bây giờ vương miện đã sẵn sàng để được cắt. Bước đầu tiên cắt vương miện là đánh dấu 8 mặt vương miện chính 4-8-12-16 vv. Vì đây là một viên hồng ngọc, tôi sẽ thiết lập thước đo góc ở 38º. Nếu đây là tourmaline, tôi sẽ sử dụng góc vương miện khác. Giống như các góc sử dụng cho một giác nón, sẽ có những biến thể dựa trên các tính chất quang học của đá.

Mài giác viền vương miện

Sau đó, 16 mặt giác viền vương miện được cắt ở 45º bằng cách sử dụng các vạch không được đánh số (1, 3, 5, 7, 9, vv). Nếu mặt giác viền vương miện mở rộng khá xa về phía mặt bàn (mặt trên cùng của đá) thì đều là điều mong muốn, các góc có thể được hạ xuống một chút và góc 44,6º có thể được sử dụng.

Mài giác viền vương miện

Sau khi 16 giác viền vương miện kết thúc, vương miện - mặt bàn, hoặc các giác sao được cắt. Thước đo góc được đặt ở khoảng thấp hơn 15º so với giác vương miện chính (38º -15º =23º) và các giác sao được cắt ở các chỉ số 2, 6, 10, 14, 18 vv. Lưu ý rằng chỉ số này là đúng giữa số các giác chính bị cắt.

Mài giác viền vương miện

Tôi không nghĩ giao điểm này là quan trọng cho đến khi tôi phát hiện ra rằng người cắt chuyên nghiệp như Robert James của ISG nhìn vào rất gần. Có một lý do cho điều đó. Nếu mặt giác còn lại như bạn nhìn thấy chúng trong các bức ảnh trên, ánh sáng bị lệch đi và lưu giữ bên trong đá. Khi các mặt giác được hoàn thành, chúng đã sẵn sàng để được đánh bóng.

Mài giác viền vương miện

Không cần để độc giả phải trải nghiệm quá trình đánh bóng, tôi quyết định chuyển sang cắt mặt bàn. Để cắt mặt bàn, đá được chuyển sang đầu kẹp dop mài thẳng đứng.

Cắt mặt bàn

Mặt bàn sau đó được cắt tạo thành mặt vương miện chính.

Mặt vương miện chính

Tôi thường cắt mặt bàn hơi ngắn một chút để nếu mặt bàn bị trầy xước trong quá trình thiết lập, viên đá có thể được sửa chữa mà không cần cắt lại toàn bộ vương miện.

Thanh dop được giữ lại trong khối 45º để đánh bóng hoàn thiện mặt bàn. Đánh bóng mặt bàn phải kiên trì và tôi dùng kính lúp 10x gắn liền với cặp kính đọc sách và đèn LED nhỏ để kiểm tra mặt bàn thay vì Optivisor # 10. Khi mặt bàn được đánh bóng, đá được lấy ra từ các dop bằng cách sử dụng đèn cồn và sau khi đá nguội đi, sáp được lấy ra từ đá bằng cách dùng cồn biến tính. Sau đó đá được làm sạch với nước lau kính và đã đến lúc xem thành phẩm của mình.

Hình ảnh viên hồng lựu được chụp dưới ánh sáng tự nhiên (bên trái) và dưới ánh sáng đèn sợi đốt tiêu chuẩn (bên phải)

Hình ảnh trên bên trái cho thấy đá dưới ánh sáng tự nhiên và bên phải dưới ánh sáng đèn sợi đốt tiêu chuẩn.

Tìm kiếm

Mới Cập Nhật