Hình khối trong chế tác đá quý (phần 2)

Cắt mài theo hình khối Emerald (Emerald Cut)

Một viên kim cương chế tác kiểu Emerald

Một viên kim cương chế tác kiểu Emerald

Kiểu chế tác này đặc biệt phù hợp với loại đá Emerald (Ngọc lục bảo). Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 50. Thoạt đầu mới nhìn kiểu chế tác này, chúng ta thấy chúng tương đối giống với kiểu chế tác hình vuông (hoặc hình chữ nhật) nếu nhìn từ phía trên xuống với các góc được làm vát.

Đây có thể là một kiểu chế tác tuyệt đẹp với các mặt phẳng được sắp xếp là các bước giảm cấp cho phần chóp nhô ra của viên đá. Chính điều này làm viên đá luôn có khuynh hướng lấp lánh với mọi góc nhìn. Đây cũng là một kỹ thuật chế tác theo kiểu "step cut", tức là làm giảm kích thước viên đá theo từng bậc với bốn mặt có xu hướng thuôn dài. Mỗi bước giảm của viên đá luôn đồng tâm, có đủ chiều rộng với tỷ lệ tương tự như bậc thang.

Kiểu chế tác này phân biệt với kiểu chế tác tám cạnh (octagon) ở điểm các bước giảm luôn có kích thước bằng nhau ở phần chóp của viên đá. Những mặt phẳng ở các cạnh chéo của viên đá nếu nhìn theo hình chiếu bằng sẽ tạo ra hiệu ứng như có rất nhiều hình dạng khác nhau. Thông thường tỷ lệ chiều dài và chiều rộng của viên đá chế tác theo kiểu này là 1.5:1 đến 1.75:1.

Tương tự như kiểu chế tác Octagon, mầu sắc của viên đá đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo nên vẻ đẹp cho viên đá sau khi chế tác.

Chế tác Emerald được phát triển đặc biệt cho ngọc lục bảo (Emerald) để giảm thiểu ảnh hưởng của áp lực tác dụng lên viên đá trong quá trình chế tác và bảo vệ viên đá cho khỏi sứt mẻ. Tuy nhiên, ngày nay với kỹ thuật chế tác hiện đại đã giảm thiểu điều này và nó được sử dụng cho rất nhiều các loại đá khác nhau.

Cắt mài theo hình khối bầu dục (Marquise Cut)

Một viên kim cương chế tác theo kiểu marquise.

Một viên kim cương chế tác theo kiểu marquise.

Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 57. Kiểu chế tác này có tên gọi bằng tiếng Anh là Marquise hay Navette trông giống như quả bóng bầu dục nếu nhìn từ trên xuống, và nó trong có vẻ dài hơn so với kiểu chế tác Oval. Tỷ lệ giữa chiều dài và chiều rộng thường là 2:1. Điều quan trọng là làm sao để viên đá sau khi chế tác không quá mỏng khiến cho ánh sáng có thể đi xuyên qua phía sau viên đá khiến cho viên đá mất đi khả năng phản xạ ánh sáng. Tuy nhiên điều này hoàn toàn có thể chấp nhận được với các loại đá sẫm mầu, và tỷ lệ trên có thể thay đổi với từng loại đá.

Kiểu chế tác này luôn tạo cho viên đá có mầu sắc và ánh sáng rực rỡ. Nó rất phù hợp cho các đồ trang sức kiểu solitaire (loại trang sức chỉ nạm một hạt duy nhất) hoặc được bổ sung thêm các viên đá khác nhỏ hơn.

Một điều khá thú vị là kiểu chế tác này được lấy cảm hứng từ nụ cười quyến rũ của Công tước Madame de Pompadour một người tình nổi tiếng của vua Louis XV.

Cắt mài theo hình khối Antique Cushion (Antique Cushion Cut)

Một viên Tanzanite chế tác kiểu Antique Cushion

Một viên Tanzanite chế tác kiểu Antique Cushion

Từ Antique được bắt nguồn từ tiếng Latin "antquis" có nghĩa là cổ điển (classic), do đó kiểu chế tác này có thể dịch một cách tương đối là kiểu chiếc đệm cổ điển.

Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 64. Một số tài liệu nước ngoài còn gọi kiểu chế tác này là "The Old Miner" hoặc "Old European".

Mới nhìn qua viên đá chế tác theo kiểu này, bạn có thể liên tưởng đến những chiếc đệm ghế sofa thời kỳ cuối thể kỷ 19 ở châu Âu.

Kiểu chế tác này dễ dàng được nhận ra với các vết cắt mài sâu và rộng. Chúng tối đa hóa được sự phản xạ của ánh sáng trên viên đá.

Cắt mài theo hình khối Công chúa (Princess Cuts)

Một viên kim cương chế tác kiểu Princess Cuts

Một viên kim cương chế tác kiểu Princess Cuts

Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 76. Về mặt kỹ thuật, kiểu chế tác này là một biến thể của kiểu chế tác Brilliant với số lượng mặt phản xạ ánh sáng nhiều hơn. Độ sâu của viên đá có kiểu chế tác này thông thường ở mức độ từ 70 – 78%, với hình dạng sắc nét và các góc không mài. Các vòng mặt phẳng kiểu Brilliant được định hướng vuông góc so với phần chóp nhô ra.

Đây là một kiểu chế tác tương đối mới, và thường được nạm trên các nhẫn đính hôn theo phong cách solitaire (loại trang sức chỉ nạm một hạt duy nhất).

Với một chiếc nhẫn được nạm hạt đá có chế tác kiểu này, nó tôn lên vẻ đẹp của đôi bàn tay với các các ngón tưởng như thuôn và dài hơn. Thậm chí ở một số món trang sức, viên đá chế tác theo kiểu này thường được đặt ở giữa và tô điểm thêm mỗi bên một viên chế tác kiểu tam giác.

Với hình khối này, việc chế tác viên đá từ thô đến hoàn thiện sẽ làm giảm đi đáng kể trọng lượng của nó bởi hình khối và các mặt hoàn thiện của nó. Tuy nhiên bù lại thì hiệu quả phản xạ ánh sáng của viên đá được đẩy lên tối đa.
Những hiệu quả về ánh sáng, sự phản xạ, độ rực rỡ của kiểu chế tác này không hoàn toàn giới hạn trên kim cương mà nó cũng làm cho hầu hết các loại đá quý khác trở nên long lanh và quyến rũ hơn nhiều lần.

Bởi vì số lượng các mặt phẳng nhiều hơn nên viên đá thường trở nên lấp lánh và rực rỡ hơn rất nhiều so với các kiểu chế tác khác. Kiểu chế tác này rất hiệu quả với các loại đá có mầu sáng và trong. Cùng với kiểu Antique Cushion, chúng tối đa hóa được mức độ phản xạ ánh sáng của viên đá.

Chế tác kiểu Barion là tiền thân của Princess Cuts và được phát minh khoảng hơn 30 năm trước đây bởi Basil Watermeyer ở Johannesburg. Với sự hết hạn của các bằng phát minh sáng chế độc quyền trong khoảng hơn 10 năm qua về kiểu chế tác Barion, điều này đã dẫn đến có rất nhiều viên đá được chế tác theo phong cách này và gọi chung là Princess Cuts.

Theo "Từ Điển trang sức" (Illustrated Dictionary of Jewelry) của Harold Newman, chế tác Princess Cuts được phát triển bởi Arpad Nagy ở London vào năm 1961.

Cắt mài theo hình khối Trái tim (Heart Shape)

Một viên kim cương chế tác theo hình trái tim

Một viên kim cương chế tác theo hình trái tim

Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 59. Thực chất hình trái tim chính là hình quả lê với một mặt lõm hàm ếch ở phía đầu viên đá. Tỷ lệ thông thường giữa chiều dài và chiều rộng của viên đá chế tác theo kiểu này nằm trong khoảng 1-1, 1:1 lớn nhất cũng chỉ là 1,2:1.

Trái tim không cần phải giải thích nhiều, đó là biểu tượng vĩnh cửu của tình yêu. Hầu hết các viên đá chế tác theo hình trái tim đều ở dạng gần tròn.

Cắt mài theo hình khối Briolette (Briolette Cut)

 Một viên kim cương xanh blue chế tác kiểu briolette

Một viên kim cương xanh blue chế tác kiểu briolette

Xuất phát từ một từ tiếng Pháp "Brilliant" (brilliant-rực rỡ sparkling-lấp lánh) và "Brignolette" (quả mận khô nhỏ).

Hình khối Briolette là một hình quả lê được bao phủ với các mặt mài và phần kết thúc là một điểm nhọn. Nó có thể trông giống như một giọt nước. Số lượng hợp lý các mặt phẳng được đánh bóng cho kiểu chế tác này là 84. Số lượng mặt mài tăng lên khiến cho viên đá sẽ có vẻ rực rỡ hơn. Hãy nhìn hình dạng của kiểu chế tác này, đó là một hình khối thuộc loại khó chế tác nhất, nó đòi hỏi một sự hoàn hảo, đồng nhất từ trên xuống dưới.

Kiểu chế tác này được phát triển từ kiểu chế tác Rose, mà dược biết đến từ thế kỷ 14 hoặc sớm hơn. Không có thông tin nào chắc chắn về thời điểm ra đời của kiểu chế tác này. Có một số người tin rằng ở Ấn Độ, vào thế kỷ 12 đã có những viên kim cương chế tác theo kiểu này. Rất hiếm kim cương được chế tác theo kiểu này, chủ yếu kiểu chế tác này được áp dụng cho các loại đá mầu.

Đá quý chế tác kiểu Briolette được tìm thấy trong đồ trang sức từ thời đại Victoria, Edwardian và Art Deco. Ngày nay chế tác Briolette rất phổ biến trong những đồ trang sức thời trang. Chúng được gắn nạm trong bông tai , dây chuyền và mặt dây chuyền.

Cắt mài theo hình khối Cabochon (Cabochon Cut)

 Một viên đá emerald chế tác kiểu cabochon

Một viên đá emerald chế tác kiểu cabochon

Từ Cabochon có nguồn gốc từ tiếng Pháp cổ "Caboche", có nghĩa là người đứng đầu. Một viên đá chế tác Cabochon có nghĩa là được đánh bóng với mặt đáy bằng hoặc hơi cong và phía trên cong tròn hình chỏm cầu hoặc mái vòm. Theo phong cách truyền thống một Cabochon thường có hình oval nếu nhìn từ trên xuống. Với các biến thể của các phong cách thời trang hiện đại, các Cabochon ngày nay còn có thể có hình tam giác hoặc chữ nhật.

Chế tác Cabochon, thường viết tắt là Cabs, là hình thức lâu đời và phổ biến nhất trong chế tác đá quý. Thực tế, chế tác kiểu này chỉ gồm bước định hình và đánh bóng không bao gồm khâu mài cắt. Trong thời kỳ cổ đại đây gần như là lựa chọn duy nhất bởi sự hiểu biết hạn chế về cầu trúc tinh thể của các loại đá.

Một số đồ trang sức cổ xưa đẹp nhất đã được thực hiện với cabochon, bao gồm bộ đồ trang sức đáng kinh ngạc Hoàng gia Đông Ấn Độ và bộ đeo ngực của Aaron.

Cabochon được sử dụng để làm đồ trang sức, thường chạm khắc lõm, và cũng được sử dụng trong việc mài dũa các viên đá chữa bệnh.

Ngày nay, chế tác Cabochon được áp dụng cho các loại đá có độ trong suốt hạn chế (Turquoise, Jade, Agate...) hoặc là các viên đá xấu có nhiều bao thể vùi (Sapphire tương đối mờ đục, Rubi hay ngọc lục bảo) hoặc loại đá nếu có bề mặt cong sẽ làm nổi bật đặc điểm đặc biệt như màu ánh kim, chatoyancy hoặc hiệu ứng mắt mèo, asterism hoặc hiệu ứng ngôi sao.

Buff Top Cut là một biến thể chế tác Cabochon cho loại đá trong suốt, Buff Top Cut là dự pha trộn một mài cắt với một vết cắt không mài. Điều này dẫn đến một viên ngọc với đầu mái vòm điển hình của một Cabochon và chỏm nhô ra mài giác, cho những ảo ảnh về độ sâu như mắt bị kéo vào trung tâm của viên đá. Kiển này cho thấy độ rực rỡ tốt và có một vương miện, đó là mài mòn ít dễ dàng hơn so với đá quý mài giác.

Cắt mài theo kiểu Thiên niên kỷ (Millennium Cut)

Một viên kim cương chế tác kiểu Millennium

Một viên kim cương chế tác kiểu Millennium

Có số lượng các mặt đáng kinh ngạc: 1000 mặt! Kiểu chế tác này được giới thiệu bởi Rogerio Graca vào năm 1999 và nó được đặt tên là Millennium như một biểu tượng về sự độc đáo và thử thách trước thềm thiên niên kỷ mới. Đôi khi kiểu chế tác này bị lầm lẫn với kiểu Concave (mài lòng chảo), nhưng cũng rất dễ nhận ra bởi số lượng các mặt của chúng.

Thời gian để chế tác một viên đá kiểu này thông thường gấp khoảng 18 lần so với chế tác kiểu khác. Có 624 mặt trên phần chóp và 376 mặt trên phần đỉnh bằng của viên đá, trong đó mỗi mặt cần phải được xử lý từ 1 đến 4 lần trong quá trình mài và đánh bóng.

Cắt mài theo kiểu Lòng chảo lõm (Concave Cut)

Một viên đá thành anh tím (amethyst) chế tác kiểu lòng chảo oval

Một viên đá thạch anh tím (amethyst) chế tác kiểu lòng chảo oval

Cắt lòng chảo lõm là các mặt khía cạnh hình nón ba chiều áp dụng cho phần chóp của viên đá tạo ra thêm chiều sâu cũng như chiều dài và chiều rộng. Thay vì các khía cạnh được sự tham gia của một góc chúng được tham gia với một đường rãnh. Chiều thứ ba này cho phép viên đá khúc xạ ánh sáng tốt hơn, do đó tối đa hóa sự rực rỡ của nó. Cắt lòng chảo cũng phân phối ánh sáng đồng đều hơn, tạo cho viên đá một ánh sáng nội tại đồng nhất.

Trong khi Doug Hoffman được cấp bằng sáng chế công nghệ cắt lòng chảo vào đầu những năm 1990, người bạn của ông Richard Homer được biết đến như người hoàn thiện kỹ thuật của cắt lòng chảo. Trong khi làm việc vào học để hướng tới một Bằng Địa chất, Homer đã bắt đầu chế tác đá quý vào năm 1974 để giúp chi trả học phí của mình. Kể từ đó, thiết kế của ông đã giành được 15 giải thưởng chế tác của Hiệp hội Thương mại đá quý Mỹ (AGTA).

Không phải tất cả đá quý được có hiệu ứng tốt từ việc chế tác lòng chảo. Tối ưu hóa màu sắc và ánh sáng luôn luôn là việc xem xét đầu tiên trong việc chế tác đá quý, và mặc dù kim cương tăng lên đến 100% độ rực rỡ khi mài lòng chảo, các đá quý đậm như Rubi có thể xuất hiện các điểm tối và kém hấp dẫn. Một bất lợi của việc chế tác lòng chảo là nó tốn kém, đắt đỏ hơn đáng kể so với các kiểu chế tác truyền thống. Điều này là do sự hao hụt khối lượng trong quá trình chế tác và giờ công lao động của nghệ nhân chế tác.

Tìm kiếm

Mới Cập Nhật